CUMHURİYET DEMOKRASİSİ (1923-1938)

yonetici

Atatürk ve Cumhuriyet düşmanları için; Türk Devrimi ve yarattığı halktan yana düzen demokrasi değil, halkı ezen bir diktatörlüktür. Tekelci büyük sermaye egemenliğine dayanan Batı’daki oligarşik düzen ise demokrasidir. Atatürk dönemindeki siyasi düzen, eğer demokrasi ya da diktatörlük kavramlarıyla açıklanacaksa, açıklamanın herkesin anlayabileceği karşılığı; bu düzenin halk ve ulus güçleri için demokrasi, ulus karşıtları ve varlıklarını yabancılarla bütünleştiren işbirlikçi hainler için diktatörlüktür. Herkesi kapsayan bir demokrasi, dünya üzerinde henüz yaşanmadı… Atatürk döneminde siyasi düzen tek partilidir. Ancak; bu parti halkı temsil eden ve halkın sorunlarına eğilen ulusal bir partidir. Devletle bütünleştirilen yönetim gücü, tümüyle halk ve ülke yararına kullanılmıştır. Ayrıca, toplumsal yapı çok partililiği gerekli kılacak sınıfsal çelişkilerden uzaktır. Birden çok parti kurulduğunda bu partilerin benzer politikalar yürütmesi kaçınılmazdır. Tek partili düzende, halkın tümünü kapsayan demokratik programlar uygulanırken, çok partili düzende, azınlığı temsil eden ve milli olmayan politikalar geçerli kılınabilir. Tek parti, kimi zaman birden çok partiden daha demokratik bir siyasi işleyiş sağlayabilir. Önemli olan parti sayısı değil; hedefler, anlayışlar ve uygulanan politikadır… Fransız Sosyalbilimci Maurice Duverger, tek partili siyasi sistemleri incelerken, “ne tüm tek partiler totaliterdir, ne de tüm totaliter partiler tek partidir” diyerek tek partilerin de demokratik olabileceğini kabul eder… Duverger, kabulünü kanıtlayacak örnek olarak, 1923’te Türkiye’de kurulmuş olan Cumhuriyet Halk Partisi’ni gösterir. Bu partinin, ‘dini siyasetten ayıran (antiklerikal) akılcı tutumu’ ve ‘1848 Avrupa milliyetçiliğine benzeyen görüşleriyle’; 20. Yüzyıl otoriter rejimlerinden çok “Fransız Devrimi’ne yaklaştığını” ileri sürer. Ona göre, “tek partiye dayanan faşist rejimlerde her gün rastlanan otorite savunuculuğunun yerini, Kemalist Türkiye’de demokrasi savunuculuğu almıştır”. Duverger CHP ile ilgili olarak şunları söyler: “Bazı tek partiler, gerek felsefeleri ve gerekse yapıları bakımından gerçek anlamda totaliter değildir. Bunun en iyi örneğini, 1923’ten 1946’ya kadar Türkiye’de tek parti olarak faaliyet göstermiş bulunan Cumhuriyet Halk Partisi sağlamaktadır. Bu partinin başta gelen özelliği, demokratik ideolojisidir”

Kaynak: METİN AYDOĞAN; “Antik Çağdan Küreselleşmeye Yönetim Gelenekleri ve Türkler”

 

yonetici
yonetici

Yorum Yapabilirsiniz

10 + 19 =